Pilska przyroda

[Pandion]

Myślę, że nic nie stoi na przeszkodzie aby prowadzić w tym wątku dyskusje na temat pilskiej przyrody i ciekawych obserwacji w naszym mieście, ja także chętnie się nimi podzielę. Może z wyjątkiem gatunków cennych, zagrożonych lub ich siedlisk, wówczas preferowałbym szczegółową wymianę informacji poprzez PW.

[MiReK]

Jak to jest że paki wymienione w PTASIEJ DYREKTYWIE nie są chronione w pilskich miejscach NATURY 2000 oraz OBSZARZE CHRONIONEGO KRAJOBRAZU "DOLINA NOTECI" .

[Pandion]

Jakiś konkretny przykład?

[ziolek]

1 listopada będąc nieświadomym tego co w tej samej chwili dzieje się na warszawskim niebie i mam nadzieje, że zupełnie przypadkowo, widząc jedną z nich pomyślałem o pilskich wronach, a właściwie to chyba o ich braku. Nie chcąc być podejrzewanym, iż kpie z pilota Wrony i widząc w tym wątku inne wpisy zadam pytanie dopiero dzisiaj.

Czy ktoś obserwujący pilskie niebo, drzewa, dachy czy trawniki napotyka na obecność w naszym mieście wrony siwej? O ile na terenach gęsto zamieszkałych Wrocławia, Warszawy czy Poznania udało mi się natknąc na ich obecność, tak w Pile udało mi się je wypatrzyć tylko dwukrotnie i to na słabo zaludnionym obrzeżu w okolicy ogrodu działkowego Piła Kalinka, niedaleko stacji Dolaszewo.

[Pandion]

Wrona siwa jest dosyć pospolita w naszym mieście w okresie jesienno-zimowym, ponieważ do naszego kraju przylatują na zimowiska osobniki ze wschodu. Na jesień tworzą małe stada i stają się bardziej towarzyskie (wiadomo, w grupie łatwiej znaleźć pokarm), często można je zaobserwować w mieszanych stadach z gawronami i kawkami. Zimą preferują obrzeża wielkich miast, przebywając najczęściej w okolicach zbiorników wodnych i rzek, gdzie poszukują pokarmu. Tak jest i w Pile, wieksze stada obserwowałem w okolicach Zalewu Koszyckiego (na liniach energetycznych przy osiedlu K2), polecam też wybrać się na spacer wzdłuż miejskiego odcinka Gwdy (np. od Wyspy do Walki Młodych).
W okresie lęgowym wrony siwe preferują obrzeża lasów, śródpolne zadrzewienia, doliny rzek z wysokimi drzewami, na których zakładają gniazda, jednak od wielu lat obserwuje się szybki wzrost liczebności tego gatunku w miastach.

Pozdrawiam

[Kanclerz]

A pamiętacie duże ilości wróbli np. na Śródmiejskiej, wtedy jeszcze Świerczewskiego? Nieraz trzeba było uważać, żeby nie nadepnąć wróbla który przyzwyczaił się do widoku człowieka. Obecnie nie ma ich prawie wcale, ale to problem całej Polski i nie tylko.

[ziolek]

Eh. Dzięki za wyjaśnienia. Rzadko bywam w tych miejscach w Pile, o których piszesz, stąd moje poczucie niedosytu i zaskoczenie, że w innych miastach wron jest więcej.

Co do deptaka ja mam jeszcze jedno spostrzeżenie. Wydaję mi się, że dawniej również sporo na nim było sierpówek.

[hrabia]

W okresie zimowym zauważyłem idąc ul. Boh. Stalingradu i spoglądając w kierunku Szkoły Gastronomicznej na tamte drzewa, bardzo dużo na nich chyba wron albo gawronów (nie znam się na ornitologi i trudno mi jest zaszufladkować co to za gatunek), czasami podrywały się do lotu i na niebie była wtedy ich masa, czyżby miały tam swoje gniazda?

[Pandion]

Tak, na drzewach między ulicami Boh. Stalingradu i Okrzei znajduje się spora kolonia gniazdowa lecz nie wron, ale kawek i gawronów. Miejsce to, jesienią i zimą, stanowi jedno z większych noclegowisk tych ptaków w mieście. Wrony siwe również można zaobserwować w centrum Piły, ale nie w takich ilościach jak kawki i gawrony (o czym pisałem kilka postów wyżej). Z ptaków krukowatych w naszym mieście możemy najczęściej spotkać: wszędobylskie kawki, gawrony, sroki i sójki (kursujące jesienią z lasu do lasu, gromadząc zapasy na zimę). Większość ludzi myli gawrony z wronami czy krukami.
Wrona siwa, jak sama nazwa wskazuje, jest siwa na brzuchu i grzbiecie, więc jest dosyć łatwo ją odróżnić od gawrona.
Kruk jest naszym największym ptakiem krukowatym, znacznie większym od gawrona. Rzadko pojawia się w mieście, preferuje zwarte kompleksy leśne, zimą pojawia się na polach, gdzie wydziubuje ozimine i padlinę.

[ziolek]

Pandion - a możesz wskazać takie noclegowiska w naszym mieście? Boh. Stalingradu, wieżowce przy Wojska Polskiego znam od lat. Niedawno zauważyłem, że ptaki te upodobały sobie też cmentarz na Powst. Wlkp. i wieżowce przy Kusocińskiego. Widywałem także o stałej porze dnia niewielkie stado przelatujące nad osiedlem Górne w kierunku zachodnim, ale nigdy nie udało mi się ustalić w jakie konkretne miejsce. Dawniej nocujące sroki widywałem na pilskiej wyspie, a szpaki na Placu Zwycięstwa.

Dodam jeszcze, że ptaki o których mowa różnią się nie tylko wyglądem, ale także odgłosem jaki wydają.

Gawron: http://www.ptaki.info/index_ptaki.php?d ... =26&art=98
Wrona: http://ptaki.info/index_ptaki.php?dzial ... 26&art=100
Kruk: http://www.ptaki.info/index_ptaki.php?d ... limit=0#a1
Kawka: http://www.ptaki.info/index_ptaki.php?d ... limit=0#a1

Po prawej stronie znajduje się odtwarzacz dźwięku.

[hrabia]

Dużo gawronów i kawek ostatnio zauważyłem w parku po byłym cmentarzu na ul. Śniadeckich oraz w parku przy bulwarach na rzeką w okolicy Muzeum Okręgowego. Domyślam się że gdzie duże skupisko drzew tam te ptaki występują. A poza tym wiem już troszkę więcej po tym co napisałeś o ptakach - z podziękowaniem.

[Pandion]

na drzewach między ulicami Boh. Stalingradu i Okrzei znajduje się spora kolonia gniazdowa lecz nie wron, ale kawek i gawronów.

Tutaj popełniłem błąd.
W okresie lęgowym, kolonie na tych drzewach tworzą gawrony, kawki (dokładnie samce i niedojrzałe osobniki) zbierają się tam jedynie na nocleg.
Kawki są dziuplakami, pierwotnie gniazdowały w dziuplach drzew i niszach skalnych, dlatego w miastach tak chętnie zajmują otwory wentylacyjne, kominy i zakamarki w budynkach.

Duże noclegowisko kawek i gawronów jest również w Parku Miejskim, przy wyjściu na działki (ul. Jana Matejki).

Pozdrawiam!

[ziolek]

Natknąłem się wczoraj na wronę lecącą na nocleg w kierunku cmentarza przy Powstańców Wlkp. Może rzadko bo rzadko ale jednak da się je spotkać w naszym mieście. Przy okazji zapytam ile jest innych gatunków, innych niż krukowate które na taką skalę lubią towarzystwo innych spokrewnionych ze sobą gatunków? Czy w przypadku jaskółek oknówek i dymówek można mówić o czymś podobnym? Bogatki z modraszkami to podobny przypadek?

[Pandion]

Myślę, że takich towarzyskich relacji międzygatunkowych wśród ptaków jest dużo, ale występują jedynie w pewnym okresie.
Skupiska wielogatunkowe wśród ptaków tworzą także np. blaszkodziobe (gęsi, kaczki pływające) czy siewkowce, wśród nich mewy. Podobna sytuacja jest w przypadku ptaków wróblowatych: wspomnianych sikor czy łuszczaków (np. zięby z jerami, czyże z czeczotkami). Takie zachowania spotykane są najczęściej w trakcie wędrówek i na zimowiskach a ich główną przyczyną jest poszukiwanie pokarmu, które w srogich warunkach najlepiej wychodzi grupowo. W grupie łatwiej jest także dostrzec drapieżnika.
Takie towarzyskie zachowanie zanika na wiosnę, wówczas ptaki konkurują o partnerów, miejsce gniazdowania czy pokarm. W tym okresie obserwowane mieszane stadka, wynikają przeważnie z podobnych upodobań w wyborze środowiska.

Ptaki krukowate są wyjątkowe, ponieważ tworzą mieszane skupiska w okresie lęgowym (ale jedynie podczas noclegów!). Warto wiedzieć, że wśród kawek i gawronów panuje hierarchia i nie wszystkie osobniki mają taki sam dostęp do zasobów. Ptaki stojące najwyżej w hierarchii zajmują najwyższe miejsca na drzewach, a "chłopstwo" musi zadowolić się miejscami niżej położonymi i strzec się drapieżników. "Klasę niższą" można rozpoznać po białych plamach kału na piórach, z wiadomych przyczyn.

W przypadku jaskółek: dymówki i oknówki ale też brzegówki, mamy do czynienia z koloniami lęgowymi w obrębie jednego gatunku. Oknówki, związane są z miastami, tworzą gniazda na zewnątrz budynków i pod mostami. Dymówki wolą obszary podmiejskie i wiejskie, gdzie preferują wnętrza budynków gospodarczych, natomiast brzegówki zakładają kolonie w skarpach nadrzecznych i wyrobiskowych. Rzeczywiście, oknówki i dymówki można spotkać podczas wspólnych łowów na niebie, ale także tutaj widoczne są odrębne upodobania, zaznaczające się w wyborze miejsca do zdobywania pokarmu. Oknówki łowią owady wyżej niż dymówki.
Czasem wśród nich możemy spotkać nasze miastowe, chociaż coraz mniej liczne jerzyki, które także tworzą kolonie lęgowe.

Pozdrawiam

[ziolek]

Dzięki za obszerną odpowiedź.

Później również mi do głowy przyszły kaczki i gęsi oraz mewy. A co do krukowatych to nie przypuszczałem, iż istnieje wsród nich taka wręcz bezwzględna hierarchia. Myślałem, że to towarzystwo bardziej demokratyczne.

Co do jaskółek to na podstawie obserwacji i z opisów zgadzam się z małym jednak zastrzeżeniem. Otóż nie jest do końca tak, że oknówki to jaskółki związane tylko z miastem. Widziałem kolonie również na wsiach, z tym że w gospodarstwie rolnym w jakim były oknówki nie było dymówek i odwrotnie. I przy okazji zapytam czy zwróciłeś uwagę na nasze pilskie oknówki na przestrzeni lat? Jeśli tak to pokuszę się o kolejne pytanie.