Pilscy Żydzi

[rybka]

Również zapaliłem świeczkę w oknie i długo rozmyślałem nad tą historią. Dobrze, że pamięć o tym wydarzeniu nie zanika.

[wojtaq]

Serdecznie dziękuję rybka za twój gest we własnym imieniu, jak również tych, za którymi już niewielu się wstawia. No cóż, tu w Pile nasze światełka nominalnie zapaliliśmy za niemieckich Żydów zgładzonych w Holocauście, ale trawestując znane powiedzenie - światełko zapalone za jednego człowieka, jest światełkiem za wszystkich...

Chciałbym jeszcze jedno dodać w tym wątku. Tytuły medialne, włączając materiał na jaki się powołałem, raczyły mówić o 'polskich Żydach', co jest absolutną prawdą. Niemniej, poszerzając to pojęcie chciałbym dodać, że mówimy o Polakach! Może to często jest pomijane, ale Żydzi w Polsce w większości byli Polakami wyznającymi judaizm we wszelkich jego odmianach. Tak samo niemieccy Żydzi byli bez wątpienia Niemcami! Nie bez znaczenia jest, że właśnie z judaizmu wywodzi się chrześcijaństwo, ale to już inny temat...

Wracając zaś do Holocaustu i jego ofiar, to muszę ze smutkiem stwierdzić olbrzymie pokłady antysemityzmu, jakie ujawniają się w Internecie, ostatnio choćby za sprawą (hucpą) zainicjowaną przez najwyższe kręgi rządowe w/s odebrania odznaczenia prof. Janowi T. Grossowi. Tak jadowitych i sączących nienawiścią zapisów jeszcze nie spotkałem! Poważnie zaczynam obawiać się masowych wystąpień na tym tle, a nawet powrotu do jawnego okazywania nienawiści nie tyle wobec Żydów, bo tych w Polsce można policzyć na palcach, ale wobec wszystkich sprzyjających równości ras, wyznań i przekonań. Może nawet znów ktoś ustanowi getta ławkowe dla 'myślących inaczej'? To niepojęte, jak w Polsce - kraju tak doświadczonym może dochodzić do szerzenia się postaw, które stanęły w pierwszej połowie ub. wieku w założeniach do totalnej eksterminacji.

Przypomnę, co pisał w KL Dachau niemiecki pastor Martin Niemöller w 1942 roku:

Als die Nazis die Kommunisten holten, habe ich geschwiegen,
ich war ja kein Kommunist.
Als sie die Sozialdemokraten einsperrten, habe ich geschwiegen,
ich war ja kein Sozialdemokrat.
Als sie die Gewerkschafter holten, habe ich nicht protestiert,
ich war ja kein Gewerkschafter.
Als sie die Juden holten, habe ich geschwiegen,
ich war ja kein Jude.
Als sie mich holten, gab es keinen mehr, der protestieren konnte.

Kiedy naziści przyszli po komunistów, milczałem,
nie byłem komunistą.
Kiedy zamknęli socjaldemokratów, milczałem,
nie byłem socjaldemokratą.
Kiedy przyszli po związkowców, nie protestowałem,
nie byłem związkowcem.
Kiedy przyszli po Żydów, milczałem,
nie byłem Żydem.
Kiedy przyszli po mnie, nie było już nikogo, kto mógłby zaprotestować.

[miotacz]

Bardzo lubię ten cytat. Dziwne, że nie mówią o tym w szkołach. A dziś... Popełniamy te same błędy. Coraz częściej widać i słychać "mnie to nie dotyczy"

[Witosa]

W listopadzie, nocą z 9 na 10, mija siedemdziesiąta ósma rocznica nocy kryształowej.
Macie jakieś pomysły upamiętniające w Pile tę historyczną datę?

[Krzysztof Ju]

W rocznicę nocy kryształowej obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem, więc możnaby zainicjować zamalowywanie graffiti i murali zawierających mowę nienawiści.

Przy okazji, z ciekawości zajrzałem na stronę Jad Waszem, czyli Instytutu Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu w Jerozolimie. Znajdują się tam bazy danych zawierające informacje o Żydach urodzonych w dawnej Pile i okolicach.

Np. w zakładce Research > Projects jest baza pt. The Pan-European Deportation Database z danymi o deportacjach Żydów na miejsca zagłady, które przeszły przez Piłę. Są też dane o 145. deportowanych Żydach, którzy urodzili się w Pile i okolicach lub w momencie deportacji mieszkali/przebywali poza nią.

Informacje o pilskich Żydach, ofiarach Holocaustu, znajdują się też na stronie www.yadvashem.org w zakładce Digital Collections > Shoah Names Database. Baza, wciąż rozwijana, wykazuje pod hasłem "Schneidemuehl" 682 nazwiska i niektóre mogą się powtarzać. Wszyscy albo zginęli albo los jest nieznany.

[wojtaq]

W listopadzie, nocą z 9 na 10, mija siedemdziesiąta ósma rocznica nocy kryształowej.
Macie jakieś pomysły upamiętniające w Pile tę historyczną datę?

Jak co roku zapalę lampkę w oknie, odwiedzę kwaterę żydowską na Leszkowie lub oddam się krótkim refleksjom pod pomnikiem na terenie Szkoły Policji - dopóki żadne z tych wystąpień nie jest jeszcze zabronione.

Mam jednak inny pomysł skierowany raczej do szerszego grona osób, które czują potrzebę uszanowania tej smutnej rocznicy. Dopracuję kilka szczegółów i chętnie podzielę się moją ideą na Forum. Ale dajcie mi jeszcze dwa-, trzy dni :-)

[maritim]

Jak co roku zapalę lampkę w oknie, odwiedzę kwaterę żydowską na Leszkowie lub oddam się krótkim refleksjom pod pomnikiem na terenie Szkoły Policji - dopóki żadne z tych wystąpień nie jest jeszcze zabronione.

Sugeruje Pan jakieś zagrożenie - któż to taki miałby zabraniać palenia zniczy, odwiedzin na cmentarzu lub oddawania się refleksjom? O co Panu chodzi...?

[maritim]

Wiele lat temu widziałem ciekawy sposób upamiętnienia dawnej synagogi we Frankfurcie nad Odrą. W tym podobnym do naszego mieście, z którym wojna obeszła się równie okrutnie, w miejscu zburzonego starego miasta poprowadzono dwupasmową ulicę z trakcją tramwajową pośrodku - coś w stylu naszej Alei Piastów. Droga ta (podobnie jak u nas) przebiega przez teren synagogi, również spalonej podczas Nocy Kryształowej. Niemcy oprócz umieszczenia tam stosownych tablic pamiątkowych zrobili coś jeszcze - na tej ulicy namalowali (nie pamiętam już w jaki sposób to było zrobione; być może była to jakaś inna technika...) kontur tego budynku - jakby jego rzut. Pamiętam, że robiło to wrażenie na widzach. Może i u nas przy okazji remontu dało by się to zrobić...

[Witosa]

Żeby coś podobnego zobaczyć, wystarczy pojechać do Złotowa.

[Krzysztof Ju]

Na stronie www.bundesarchiv.de udostępniono bazę danych o ofiarach nazizmu wśród Żydów pn. Das Gedenkbuch des Bundesarchivs für die Opfer der nationalsozialistischen Judenverfolgung in Deutschland (1933-1945). Dostępna także w języku angielskim.

Cała baza zawiera 128000 nazwisk. Po zaznaczeniu w wyszukiwarce wszystkich opcji (poza trzema pierwszymi) baza wykazuje 414 nazwisk Żydów, którzy urodzili się, mieszkali lub tymczasowo byli więzieni albo deportowani w dawnej Pile/okolicach a ostatecznie ponieśli śmierć w wyniku hitlerowskiego terroru.

[Witosa]

Może przy tej okazji warto przypomnieć o istnieniu stron Muzeum Yad Vashem:
http://www.yadvashem.org/

W jednej z zakładek jest wyszukiwarka ofiar Holocaustu:
http://yvng.yadvashem.org/

Możliwe jest wyszukiwanie po nazwisku, ale i po nazwie miejscowości.
Oto wynik wpisania Piły (po niemiecku oczywiście):

http://yvng.yadvashem.org/index.html?la ... em%C3%BChl

[Krzysztof Ju]

O tej bazie wspominałem kilka postów wcześniej, 20 października 2016 r. i wygląda na to, że do tego czasu pojawiło się ok. 20 nowych nazwisk.

[Krzysztof Ju]

Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych EFFATA zaprasza na promocję książki oraz otwarcie wystawy fotografii pod wspólnym tytułem "Historia Żydów w Pile".

Wydarzenie odbędzie się w dniu 29 czerwca /czwartek/ 2017 roku, o godzinie 19.00 w Młodzieżowym Domu Kultury w Pile, przy ulicy Stefana Okrzei 9.

[mih]

A książka w ogóle jest gdzieś "nabywalna"?

[robert]

Będzie ponoć do nabycia w trakcie promocji. Pozdrawiam