Polskość w Schneidemühl

[wojtaq]

Czy (...) te osoby były mieszkańcami Piły?

Johanna Stein ur. 15.12.1852
Liselott Klein ur. 13.07.1924
Gerda Klein ur. 28.03.1922

Miałem dziś na tyle czasu, żeby przejrzeć Adressbuch der Schneidemühl 1938 i takie osoby nie są wymienione w spisie mieszkańców miasta. Występują, co prawda inne, choć zastanawiająca jest niewielka reprezentacja licząca dosłownie kilka pozycji, wydawałoby się popularnych niemiecko brzmiących nazwisk. Np. na Zeughausstrasse 13 mieszkał w tym czasie kupiec Abraham Klein występujący samotnie (wdowiec?) co mogłoby stanowić komplementarną odpowiedź na pytanie Szymona59. Był to jednak prawdopodobnie Żyd, biorąc pod uwagę brzmienie imienia oraz adres domu z dużym prawdopodobieństwem należącego do właściciela wyznania mojżeszowego. Przy ul. Arsenałowej mieszkało lub było właścicielami wielu bardziej zamożnych Żydów pilskich. Zwróć się z tym pytaniem do p. Marka Fijałkowskiego z Muzeum Okręgowego, który ma dostęp do starszych ksiąg adresowych. Muzeum jest czynne do godz. 16:00.

[Szymon59]

Dzięki Wojtku!
Szczegóły na PW.

[wojtaq]

Prawdopodobnie narażamy się kol. Administratorowi kontynuując niniejszy wątek po bezprawnej aneksji tematu 'Polskość w Schneidemühl' pisząc o Żydach :mryellow: Nie będę zaskoczony, jeśli Jego decyzja przeniesie nas w inną część Dawnej Piły. Ale póki co kolejne informacje o osobach, których nazwiska przytoczyłeś.

Starsze książki od roku 1905, aż do 1938 nie wykazują w rejestrach Liselott Klein i Gerdy Klein. Generalnie mało jest osób o tym nazwisku na przestrzeni ponad 30 lat, ale kupiec/handlarz Abraham Klein ciągle figuruje, jako mieszkaniec Zeughausstrasse 13.

Jeśli chodzi o kobietę o nazwisku Johanna Stein, jest podobnie do panien Klein, czyli nie występuje w książkach adresowych Schneidemühl 1905-1938! Natomiast Johanna Stein jest wymieniana w publikacji Cullmana! W zestawieniu z podanymi przez Ciebie datami urodzenia i śmierci można stwierdzić, że to jedna i ta sama osoba. Pani Stein urodziła się w Kolmar (Chodzież) z panieńskim nazwiskiem Aronsohn. Została pochowana w Schneidemühl, jako wdowa po Jakubie Stein(?) i matka Friede Rosenberg po mężu. To, że nie figuruje w książkach adresowych nie stoi w sprzeczności z faktem pochówku w Pile. Prawdopodobnie była mieszkanką pobliskiej miejscowości, którą los w ostatnią drogę skierował na pilski kirkut. Tyle Cullman, a ja nie mam żadnych innych informacji, które rzuciłyby więcej światła na Twoją zagadkę.

[Szymon59]

Tak, to ta sama osoba, nazwisko panieńskie jest wyryte na nagrobku.
Dzięki Wojtku za poświęcony czas.

[adam]

W Bochum w Północnej Nadrenii rozpoczął działalność Ośrodek Dokumentacji Kultury i Historii Polaków w Niemczech Porta Polonica. Znajdujemy tam informację o ks. Bolesławie Domańskim jak i działalności Związku Polaków w Niemczech. Na zdjęciu utrwalona została scena zbudowana na potrzeby I Kongresu Polaków w Niemczech, który odbył się 6 marca 1938 r w Berlinie. Kapliczka Matki Boskiej , która znajdowała się na tej scenie po Kongresie przewieziona została do Zakrzewia.
http://www.porta-polonica.de/de/Atlas-d ... eutschland

[SA108]

Ciekawy artykuł z czasopisma "Ilustracja Polska" nr 1/1930. Warto zwrócić uwagę zwłaszcza na zdjęcie budynku Konsulatu RP przy ul. Buczka - widać polską flagę powiewającą nad wejściem.

[Kanclerz]

Dorzucam zdjęcia konsulatu od wewnątrz.

Jeśli już wcześniej je zamieszczałem to przepraszam.

[makrok]

Co to za budynek widzimy za oknem?

[Krzysztof Ju]

Budowlanka przy ul. Kilińskiego https://www.google.pl/maps/@53.1476231, ... zs4Teg!2e0

[SA108]

Ostatnio natrafiłem na dwie pocztówki ze Schneidemühl zapisane w języku polskim - jedna wysłana w 1927 r. ze Skrzatusza, druga w 1931 r. z Piły. Adresatem jednej pocztówki był ks proboszcz Edmund Fittkau z Pucka, drugiej jakaś jego krewna ("Pani Doktorowa").

[ziolek]

Zdjęcia pogrzebu księdza Domańskiego:

http://www.audiovis.nac.gov.pl/obraz/20 ... 8ada4b466/

[adam]

Czy znane są obiekty, nieruchomości w Pile i okolicy należące przed wojną do organizacji Związku Polaków w Niemczech?

[SA108]

Poniżej spis polskich kupców i przemysłowców w Pile na rok 1896, pochodzący z Książki Adresowej Handlu i Przemysłu Polskiego w obrębie niemieckiego państwa obejmującej adresy fabrykantów, kupców i samodzielnych rzemieślników jako też lekarzy, adwokatów i inżynierów Polaków, banków ludowych, kas pożyczkowych, towarzystw przemysłowych, kółek rolniczych itp. R.I 1896-1897 Zwraca uwagę m.in. nazwisko znanego fotografa i malarza Teofila Graszyńskiego.

Ponadto w Książce Adresowej figurują również następujące osoby/instytucje z Piły:
- w spisie adwokatów: Popławski, Nowy Rynek.
- w spisie lekarzy: dr Drożyński A.
- w spisie mierników (geodetów): Jaks A. (przysięgły), Stary Rynek 5.
- w spisie towarzystw przemysłowych: Katolickie Towarzystwo Przemysłowe, prezes W. Dziewczyński.

[Kapralq]

Skan z powyższego źródła:

Dodam jeszcze, że w 1908 roku wydano w Poznaniu Księgę kupiectwa i przemysłu polskiego w Wielkim Księstwie Poznańskiem, w której opisano przedsiębiorców z Piły.

Całość pod adresem https://polona.pl/item-view/5691c915-e1 ... %C5%82a%20

Pozdrawiam.

[stanmakowski]

Artykuł z "Rozwoju" z 25.02.1927 roku. (Podziękowania dla Krzysztof Ju za fotkę z https://forum.dawna.pila.pl/viewtopic.p ... 859#p35859 i spis właścicieli).