W latach 1756-1763 tj. w czasie wojny siedmioletniej stacjonowały w Pile wojska rosyjskie.
05.06.1768
Stacjonująca w Pile chorągiew husarska księcia Adama Czartoryskiego, pod wodzą stolnika poznańskiego Wojciecha Werbno-Rydzyńskiego z Wyrzyska, wyrusza do Kcyni i tam przystępuje do Konfederacji Barskiej.
Dane wg - Geschichte der Stadt Schneidemühl - Karl Boese - 1935
11.1770
Młodociany jeszcze podporucznik huzarów von Blücher z 80 jeźdźcami pobił pod Dolaszewem (Hasenberg) polski oddział, który liczył 400 konnych i 7 oficerów.
Pozdrawiam
Wojskowość
-
Krzysztof Ju
- REDAKTOR
- Posty: 2685
- Rejestracja: 23 sie 2012, 18:40
- Polubił: 378 razy
- Polubiono: 187 razy
Re: Wojskowość
W Internetowym Polskim Słowniku Biograficznym www.ipsb.nina.gov.pl, przy haśle o Augustynie Janie Miaskowskim herbu Bończa, uczestniku konfederacji barskiej, jest wzmianka o działaniach wojennych konfederatów w rejonie nadnoteckim.
ipsb.nina.gov.pl pisze:(...) rozporządzając partią ok. 300 koni, stoczył 17 X [1768 roku - przyp. mój] pod Chodzieżą pomyślną potyczkę z oddziałem wojsk kor.
(...) w sile 100 koni podążył na pomoc konfederacji łęczyckiej J. Szczawińskiego. Ale zanim się z nim połączył, został 2 IV [1769 lub 1770 roku] rozbity przez Drewicza pod Klukami (niedaleko Bełchatowa), tracąc 50 ludzi.
Z pozostałą częścią oddziału M. zaszył się w puszczy Noteckiej. W okolicach Piły poturbował oddział Prusaków zajęty werbowaniem kolonistów, ale 6–7 IV został rozbity pod Piłą przez porucznika G. L. Blüchera (przyszłego zwycięzcę spod Waterloo).
Re: Wojskowość
Zgodnie z badaniami i opracowaniem na temat konfederacji barskiej przeprowadzonymi przez Wacława Szczygielskiego w 1970 roku, i w tymże roku opublikowanymi w książce pt. "Konfederacja Barska w Wielkopolsce 1768-1770" :
W Pile w toku 1768 stacjonowała część jazdy partii wielkopolskiej armii koronnej, a mianowicie chorągiew husarska generała ziem podolskich Adama Czartoryskiego. Bezpośrednim dowódcą tej jednostki był Wojciech Rydzyński (herbu Wierzbna) zaś całą Partią Wielkopolską dowodził regimentarz Józef Krzycki. Na początku czerwca Wojciech Rydzyński postanowił zebrać wojska koronne stacjonujące na tym obszarze i włączyć się czynnie w działania konfederacji barskiej. W tym celu wyruszył ze swą chorągwią z Piły do Kcyni gdzie stacjonowała chorągiew wojewody mazowieckiego. Do Kcyni pilska chorągiew dotarła 5 czerwca i tam wojsko koronne zadeklarowało przystąpienie do konfederacji barskiej, a marszałkiem wojsk został Wojciech Rydzyński. Następnie udali sir do Inowrocławia, potem do Gniewkowa. Taka marszruta wynikała z faktu, że w tych miejscowościach stacjonowały inne chorągwie husarskie i pancerne. Wojska pod komendą Wojciecha Rydzyńskiego przybywało. Uroczyste zawiązanie konfederacji miało miejsce pod Gębicami dnia 9 czerwca. Rydzyński został "marszałkiem związku wojska partii wielkopolskich". Kolejnym krokiem była wyprawa do Pyzdr, gdzie stacjonowała chorągiew pancerna wojewody smoleńskiego. Tutaj dotarła do konfederatów wiadomość o zbliżających się oddziałach rosyjskich. Był to pułk pułkownika Kosturina, a także od strony Inowrocławia wojska rosyjskie z poznańskiej załogi pod dowództwem ppłk Konstantinowa. Rydzyński wysłał w ich kierunku trzy chorągwie: pilską, kcynską i śremską. Po krótkotrwałej nierozstrzygniętej potyczce Polacy wycofali się za Wartę... Pyzdry płonęły. Rydzyński ruszył na południe w celu wzmocnienia oddziałów przez regiment dragonów Joahima Potockiego, który wszedł pod komendę Rydzyńskiego w Odolanowie dnia 12 czerwca. Oddział konfederatów liczył w tym czasie około 600 osób. Oddział ruszył dalej by przejmować pod komendę kolejne jednostki, jednak 14 czerwca konfederaci zostali zaskoczeni pod Krotoszynem przez wojska rosyjskie ppłk. Konstantinowa i Drewitza (1500 ludzi, 2 armaty). Bitwa została przegrana i nastąpiło całkowite rozproszenie sił konfederackich i ucieczka na Śląsk... Jest wzmianka, że Rydzyński wezwał żołnierzy chorągwi, by powracali małymi grupkami do kraju na wyznaczone miejsca, co też uczyniła niemal w całym składzie chorągiew pilska Adama Czartoryskiego... Czy powróciła do Piły? Takiej informacji Wacław Szczygielski w swej książce nie zamieścił.
Drugim epizodem walki w okolicach Piły były wydarzenia z kwietnia 1769 roku. W okolicznych lasach operowały niedobitki dwóch oddziałów, mianowicie rotmistrza Augusta Miaskowskiego i rotmistrza Józefa Wysygoty Zakrzewskiego. Oddziały te połączyły swoje siły. Na początku kwietnia, w okolicach Piły natknęły się one na oddział pruski, który werbował i ochraniał osadników, którzy mieli się przenieść z Polski do Brandenburgii. W Prusach po wojnie siedmioletniej brakowało ludzi. Fryderyk Wielki wykorzystując zamieszanie w Polsce, przeprowadzał akcje kolonizacyjną na swe tereny. Niekiedy przymusową, lecz faktycznie w wielu przypadkach dobrowolną, gdyż obejmowała ona przede wszystkim "innowierców" tzw. dysydentów, przeciwko którym również wymierzone było ostrze Konfederacji Barskiej (bezpośrednim powodem jej wybuchu było zrównanie praw różnowierców z katolikami w Rzeczypospolitej). Zatem oddział konfederacji osaczył jeden z takich konwojów wysiedleńczych. Poturbowano pruskiego oficera i zawłaszczono wozy z mieniem kolonistów. Prawdopodobnie po tym incydencie wysłano w okolice Piły oddział Gebharda Lebetechta Blüchera. Jednak już podczas przeprawy przez rzekę Czernice, oddziały konfederatów zagrodziły mu drogę. Potyczka skończyła się ich rozbiciem, a dowodzący rotmistrzowie dostali się do niewoli. Działo się to dnia 6 kwietnia 1769 roku... Czy po tej potyczce Blücher kontynuował wypad pod Piłę? Nie wiadomo, aczkolwiek jest to bardzo prawdopodobne...
Poniżej wrzucam kilka stron z książki, tak by było wiadomym jakimi źródłami dysponował Wacław Szczygielski opisując te zdarzenia.
Pozdrawiam.
W Pile w toku 1768 stacjonowała część jazdy partii wielkopolskiej armii koronnej, a mianowicie chorągiew husarska generała ziem podolskich Adama Czartoryskiego. Bezpośrednim dowódcą tej jednostki był Wojciech Rydzyński (herbu Wierzbna) zaś całą Partią Wielkopolską dowodził regimentarz Józef Krzycki. Na początku czerwca Wojciech Rydzyński postanowił zebrać wojska koronne stacjonujące na tym obszarze i włączyć się czynnie w działania konfederacji barskiej. W tym celu wyruszył ze swą chorągwią z Piły do Kcyni gdzie stacjonowała chorągiew wojewody mazowieckiego. Do Kcyni pilska chorągiew dotarła 5 czerwca i tam wojsko koronne zadeklarowało przystąpienie do konfederacji barskiej, a marszałkiem wojsk został Wojciech Rydzyński. Następnie udali sir do Inowrocławia, potem do Gniewkowa. Taka marszruta wynikała z faktu, że w tych miejscowościach stacjonowały inne chorągwie husarskie i pancerne. Wojska pod komendą Wojciecha Rydzyńskiego przybywało. Uroczyste zawiązanie konfederacji miało miejsce pod Gębicami dnia 9 czerwca. Rydzyński został "marszałkiem związku wojska partii wielkopolskich". Kolejnym krokiem była wyprawa do Pyzdr, gdzie stacjonowała chorągiew pancerna wojewody smoleńskiego. Tutaj dotarła do konfederatów wiadomość o zbliżających się oddziałach rosyjskich. Był to pułk pułkownika Kosturina, a także od strony Inowrocławia wojska rosyjskie z poznańskiej załogi pod dowództwem ppłk Konstantinowa. Rydzyński wysłał w ich kierunku trzy chorągwie: pilską, kcynską i śremską. Po krótkotrwałej nierozstrzygniętej potyczce Polacy wycofali się za Wartę... Pyzdry płonęły. Rydzyński ruszył na południe w celu wzmocnienia oddziałów przez regiment dragonów Joahima Potockiego, który wszedł pod komendę Rydzyńskiego w Odolanowie dnia 12 czerwca. Oddział konfederatów liczył w tym czasie około 600 osób. Oddział ruszył dalej by przejmować pod komendę kolejne jednostki, jednak 14 czerwca konfederaci zostali zaskoczeni pod Krotoszynem przez wojska rosyjskie ppłk. Konstantinowa i Drewitza (1500 ludzi, 2 armaty). Bitwa została przegrana i nastąpiło całkowite rozproszenie sił konfederackich i ucieczka na Śląsk... Jest wzmianka, że Rydzyński wezwał żołnierzy chorągwi, by powracali małymi grupkami do kraju na wyznaczone miejsca, co też uczyniła niemal w całym składzie chorągiew pilska Adama Czartoryskiego... Czy powróciła do Piły? Takiej informacji Wacław Szczygielski w swej książce nie zamieścił.
Drugim epizodem walki w okolicach Piły były wydarzenia z kwietnia 1769 roku. W okolicznych lasach operowały niedobitki dwóch oddziałów, mianowicie rotmistrza Augusta Miaskowskiego i rotmistrza Józefa Wysygoty Zakrzewskiego. Oddziały te połączyły swoje siły. Na początku kwietnia, w okolicach Piły natknęły się one na oddział pruski, który werbował i ochraniał osadników, którzy mieli się przenieść z Polski do Brandenburgii. W Prusach po wojnie siedmioletniej brakowało ludzi. Fryderyk Wielki wykorzystując zamieszanie w Polsce, przeprowadzał akcje kolonizacyjną na swe tereny. Niekiedy przymusową, lecz faktycznie w wielu przypadkach dobrowolną, gdyż obejmowała ona przede wszystkim "innowierców" tzw. dysydentów, przeciwko którym również wymierzone było ostrze Konfederacji Barskiej (bezpośrednim powodem jej wybuchu było zrównanie praw różnowierców z katolikami w Rzeczypospolitej). Zatem oddział konfederacji osaczył jeden z takich konwojów wysiedleńczych. Poturbowano pruskiego oficera i zawłaszczono wozy z mieniem kolonistów. Prawdopodobnie po tym incydencie wysłano w okolice Piły oddział Gebharda Lebetechta Blüchera. Jednak już podczas przeprawy przez rzekę Czernice, oddziały konfederatów zagrodziły mu drogę. Potyczka skończyła się ich rozbiciem, a dowodzący rotmistrzowie dostali się do niewoli. Działo się to dnia 6 kwietnia 1769 roku... Czy po tej potyczce Blücher kontynuował wypad pod Piłę? Nie wiadomo, aczkolwiek jest to bardzo prawdopodobne...
Poniżej wrzucam kilka stron z książki, tak by było wiadomym jakimi źródłami dysponował Wacław Szczygielski opisując te zdarzenia.
Pozdrawiam.
- Użytkownicy, którzy polubili ten post:
- Krzysztof Ju
Re: Wojskowość
Ale wróćmy do źródłowych początków miasta. Pierwszą wzmianką o wojskowości w Pile, (oprócz powinności wójta) jest prawdopodobnie, list króla Zygmunta Starego z 1524 roku.
Latem 1523 r. na ziemie polskie wkroczyła 12-tysięczna armia turecka wspierana przez Tatarów. Walki i grabieże ogarnęły tereny Podola, Wołynia i Ruś Czerwoną. W roku następnym Turcy sposobili się do kolejnej wyprawy na ziemie Rzeczpospolitej. Król 15 kwietnia widząc zagrożenie, rozesłał do wojewodów prośbę o wzmocnienie obronności Polski. Wezwał miasta do wystawienia wozów bojowych na wypadek najazdu wojsk turecko-tatarskich. List zachował się w Kodeksie dyplomatycznym Wielkiej Polski (Codex diplomaticus Majoris Poloniae), pozycji wydanej przez Kazimierza Raczyńskiego w 1840 roku w Poznaniu.
A więc, Pilanie mieli wystawić wóz bojowy, który miał brać udział w obronie granic Rzeczypospolitej, w ramach zaciągu województwa kaliskiego. Drugi wóz miało wystawić miasto Ujście. Cóż to był ten wóz? Obowiązek wyprawiania wozów wojennych (pis currus, vehiculum lub plaustrum) przez miasta królewskie było jednym z obowiązków wojennych miast. Wozy wojenne spełniały kilka funkcji. Jedna to przewozowa, inna to walka w taborach i osłona obozu, w tej pomagały specjalne wzmocnienia szkieletu i burt. Niektóre miasta miały obowiązek wyekspediować także uzbrojoną (kusze) załogę takiego wozu. Używanie wozów bojowych upowszechniło się na początku XV wieku podczas wojen husyckich.
Najazd turecki nastąpił w czerwcu 1524 r. Oddziały tureckie zostały zatrzymane nad Sanem przez wojska polskie, które przeszły do kontrnatarcia i wyparły najeźdźców z granic państwa polskiego. Od całkowitej klęski uchronił Turków brak zdecydowania hetmana Mikołaja Firleja, który pozostał pod Lwowem z siłami głównymi. Dnia 2 listopada 1524 roku, król rozpuścił wojsko do domu. Opis tych wydarzeń można przeczytać w książce Jędrzeja Moraczewskiego "Dzieje Rzeczypospolitej Polskiej z pierwszej połowy szesnastego wieku" wydanej w Poznaniu w 1847 roku (str. 78-80).
Wydaje się, że wozy z tej wyprawy nie były użyte w walce i mieszkańcy naszego starostwa szczęśliwie wrócili do domu.
Źródła:
1. http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/b ... 6050_99_07
2. https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/public ... 42/content
3. https://polona.pl/item-view/f88f1850-1e ... 6b8?page=5
Latem 1523 r. na ziemie polskie wkroczyła 12-tysięczna armia turecka wspierana przez Tatarów. Walki i grabieże ogarnęły tereny Podola, Wołynia i Ruś Czerwoną. W roku następnym Turcy sposobili się do kolejnej wyprawy na ziemie Rzeczpospolitej. Król 15 kwietnia widząc zagrożenie, rozesłał do wojewodów prośbę o wzmocnienie obronności Polski. Wezwał miasta do wystawienia wozów bojowych na wypadek najazdu wojsk turecko-tatarskich. List zachował się w Kodeksie dyplomatycznym Wielkiej Polski (Codex diplomaticus Majoris Poloniae), pozycji wydanej przez Kazimierza Raczyńskiego w 1840 roku w Poznaniu.
A więc, Pilanie mieli wystawić wóz bojowy, który miał brać udział w obronie granic Rzeczypospolitej, w ramach zaciągu województwa kaliskiego. Drugi wóz miało wystawić miasto Ujście. Cóż to był ten wóz? Obowiązek wyprawiania wozów wojennych (pis currus, vehiculum lub plaustrum) przez miasta królewskie było jednym z obowiązków wojennych miast. Wozy wojenne spełniały kilka funkcji. Jedna to przewozowa, inna to walka w taborach i osłona obozu, w tej pomagały specjalne wzmocnienia szkieletu i burt. Niektóre miasta miały obowiązek wyekspediować także uzbrojoną (kusze) załogę takiego wozu. Używanie wozów bojowych upowszechniło się na początku XV wieku podczas wojen husyckich.
Najazd turecki nastąpił w czerwcu 1524 r. Oddziały tureckie zostały zatrzymane nad Sanem przez wojska polskie, które przeszły do kontrnatarcia i wyparły najeźdźców z granic państwa polskiego. Od całkowitej klęski uchronił Turków brak zdecydowania hetmana Mikołaja Firleja, który pozostał pod Lwowem z siłami głównymi. Dnia 2 listopada 1524 roku, król rozpuścił wojsko do domu. Opis tych wydarzeń można przeczytać w książce Jędrzeja Moraczewskiego "Dzieje Rzeczypospolitej Polskiej z pierwszej połowy szesnastego wieku" wydanej w Poznaniu w 1847 roku (str. 78-80).
Wydaje się, że wozy z tej wyprawy nie były użyte w walce i mieszkańcy naszego starostwa szczęśliwie wrócili do domu.
Źródła:
1. http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/b ... 6050_99_07
2. https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/public ... 42/content
3. https://polona.pl/item-view/f88f1850-1e ... 6b8?page=5
- Użytkownicy, którzy polubili ten post:
- Krzysztof Ju
Utwórz konto lub zaloguj się, aby dołączyć do dyskusji..
Musisz być zarejestrowanym użytkownikiem, aby móc opublikować odpowiedź.
Utwórz konto
Zarejestruj się, aby dołączyć do Nas!
Zarejestrowani użytkownicy, mają dużo więcej przywilejów, związanych z użytkowaniem forum.
Rejestracja i korzystanie z forum jest całkowicie bezpłatne.